W tej pozycji białe mogły się uratować, grając:
1.a4! bxa4 [1...Kxb2 2.axb5 axb5 3.Gb4=] 2.Ga3=
Król stanie na f4 z kontrolą piona "f". Goniec blokuje skrzydło hetmańskie. Białym nie grozi zugzwang. Remis jest nieunikniony.
Nastąpiło jednak:
1.Kf4?? Kxb2-+
Czarne nie miały problemu z realizacją przewagi.
Czarne zagrały 1...g5? i partia zakończyła się remisem.
W pozycji na diagramie była pouczająca droga do wygranej.
1...Kg5! (lub 1...Kg4) 2.Kc5
Po innych ruchach czarne wygrywają prosto: Król na linii "a" wymiana hetmanów. Król na polu c6 - promocja hetmana z szachem.
2...Kf6! 3.b5 Ke6! 4.Kc6
Wymuszone, bo inaczej król czarnych zatrzyma piona "b".
4...h4 5.b6 h3 6.b7 h2 7.b8H h1H
Hetman z szachem.
8.Kc5 Hd5! 9.Kb4 Hd6-+
Po wymianie hetmanów czarne promują piona "g".
w tej pozycji nastąpiło kolejne powtórzenie pozycji 1.Kc8? Wa2 i zgodzono się na remis. Białe miały jednak drogę do wygranej. Należało zagrać:
1.Ka8!
Posunięcie to stwarza konkretną groźbę promowania piona "c". Nie ratuje teraz 1...Wc2 2.c6! Wxc6 3.Kb7+-.
Z tego względu czarne muszą grać królem.
1...Kf7 2.g6!
Białe uruchamiają drugiego piona. Ponieważ bicie na g6 przegrywa po c6, czarne muszą iść do piona c.
2...Ke6 3.c6! Kd6 4.g7 Wg2 5.Kb8 Wxg7
Teraz następuje ostatni akord:
6.c7! Wxc7 7.a8H+-
Studyjne rozwiązanie.
Kolejny przykład na powiedzenie, że "pionki są duszą gry".
1.h4!! Kh8 2.h5 Se5 3.Wxe5! fxe5 4.h6 Wg8 5.Sf5 1-0
Niepozorny pion, a zrobił taką karierę.
Czarne zagrały w tej pozycji
1...Gxa4?
przeceniając powstałą, po wymianie hetmanów, końcówkę. Po kilku profilaktycznych posunięciach białe uzyskały bezpieczną pozycję i partia zakończyła się remisem.
W pozycji na diagramie wygrywało ciche posunięcie 1...Hb7!!
Czarne nie dopuszczały do wymiany hetmanów, a teraz groźba 2...Gxa4 jest nie do obrony.
Pozycja na diagramie oceniana jest przez silnik jako równa. Na szachownicy są różnopolowe gońce, więc nie powinno to dziwić. Jednak z punktu widzenia możliwości konstruowania aktywnej gry, jest kolosalna różnica. Białe mają aktywnego gońca, a czarne pasywnego - co przy różnopolowych gońcach wzmacnia tę różnicę.
Białe właśnie zagrały 1.h4! przygotowując bardzo groźny plan: osłabienia struktury pionowej czarnych oraz wprowadzenia wieży do gry po linii "h".
1...a5 2.d3 Hf6?!
Czarne mogły w zarodku przeciwdziałać planowi białych i zagrać 1...g6! lub 2...g6! z następującym Kg7.
Po kolejnych kilku bezplanowych ruchach czarne stanęły w bardzo trudnym położeniu:
3.Kg2 He5?! 4.Hf3 Hf6 5.Hg4 Gc5? 6.h5 h6 7.Wh1!
W dalszej części partii białe metodycznie powiększały przewagę i doprowadziły do wygranej pozycji.
Ocena tej końcówki zależy od tego, czy białym uda się ustawić konstrukcję: piony na g3-h4 oraz goniec na Gf3. Przy takim ustawieniu jest remis. Król nawet po odcięciu chodzi po polach f1, g1. Goniec porusza się po głównej przekątnej. Białe zachowują ostrożność i nie dopuszczają czarnego króla na pole g4.
W pozycji na diagramie na posunięciu są czarne. Mogły nie dopuścić do tej konstrukcji, grając na przykład:
1...Kf6 2.g3 h5! 3.Kf2 Wb3! 4.Gf3 h4! 5.gxh4 Kf5 6.h5 Kf4!-+
W partii nastąpiło 1...We2? i białe grając 2.h4! mogły uzyskać wspomniane wcześniej ustawienie obronne. Zagrały jednak inaczej i czarne znowu mogły nie dopuścić do takiego ustawienia. W końcu partia po wzajemnnych niedokładnościach zakończyła się remisem.
W tej pozycji białe zagrały:
1.Kc5?
Ten błąd był kosztowny. Zamiast medalu, 4 miejsce. Nastąpiło:
1...b6! 2.axb6 Kb7=
Powstała teoretycznie remisowa pozycja.
W pozycji na diagramie wygrywało:
1.Kb5!
Po ruchu 1...b6 (bez szacha !!!) białe grają 2.a6!+-.
Po 1...Kd7 2.Gb8!+- odcinając króla od pola a8.
Pozycja na diagramie - Klasyka. Czarne wygrywają bez problemów, chyba że zagrają pionem "b". W partii nastąpiło:
1...b2? 2.Kg2
I na szachownicy jest remis. Król białych chodzi po polach g2-h2, a gdy czarne zbliżą się królem do piona b, nastąpią szachy z tyłu. Czarne nie mogą się wzmocnić.
Przed zagraniem b2 czarne wygrywały na kilka sposobów. Najprostszą drogą do celu był następujący plan: czarne nie zwracają uwagi na piona "g", idą królem do piona "b" i promują piona.
1...Kg6 2.Kg2 Kf6 3.Wb5 Ke6 4.Wg5 Kd6 5.Wxg7 Kc5 6.Wb7 Kd4 7.Wd7 Kc3 8.Wc7 Kb2 9.Kf2 Wc1 10.Wb7 Wc3 11.Ke2 Kc2-+
Czasami nadmiar materiału szkodzi.
W tej pozycji białe przez kilkadziesiąt posunięć próbowały doprowadzić do wygranej, nie poradziły sobie z realizacją przewagi i dograły do remisowej końcówki. Realizacja przewagi wydaje się być niełatwym zadaniem ze względu na "zły" róg gońca.
Jednak wykorzystując groźbę odcięcia króla od pola h8 można doprowadzić prosto do wygranej:
1.Ke3 Gd7 2.Ge4 Gg4 3.Gd3! Gh3 (inaczej białe zagrają Ge2 i g4)
Po odejściu gońca czarne przestają kontrolować pole h5 i można promować piona "h".
4.h5! Kf6 5.h6! Ge6 [5...Kf7 6.Gh7!] 6.Kf4 Gh3
Teraz ze względu na odciętego króla można spokojnie grać pionem "g".
7.g4! Gxg4 8.Kxg4 Kf7 9.Gh7!+-
Białe odcinają króla od pola g8 i tempując przeprowadzają gońca na przekątną a2-g8, po czym promują piona "h".
W tej pozycji białe się poddały - stanowczo za wcześnie.
Po pierwsze, po natychmiastowym dorobieniu hetmana 1.Gh5 d1H? 2.Gxd1 Kxd1
jest remis, ze względu na "zły" róg gońca. Ustawienie w zugzwangu nic nie daje, gdyż po zdobyciu piona "b" jest pat.
Po drugie, żeby wygrać tę końcówkę trzeba znać (znaleźć) manewr gońcem, przy okazji stracić piona "a".
Wygrywa:
1.Gh5 Kc1 2.Gg4 Gc2 3.Gh5 Gd1 4.Ge8 Ge2! 5.Gxa4 Gd3 6.b4 Gc2-+
Pozycja jest kolejnym przykładem, na maksymę "że gra sie do końca".
Białe w poprzednim ruchu nieostrożnie zagrały 1.Sg5? i partia potoczyła się następująco:
1...Se5! 2.Gc2 Sf-g4! 3.Sh3
Po biciu na e6: 3.Sxe6 Hd6!, grozi ...Sf3 z matem 3...b4 4.Sb1 a5 5.Wd1 Hc7 6.f4 Ga6 7.He1 Wa-d8! 9.Sd2
Bicie skoczka nie ratuje: 9.fxe5 Hxe5, a wcześniejsza wymiana wież 9.Wxd8 H:d8 10.fxe5 Hd4 daje czarnym kontrolę nad punktem d4
9...c4 10.Sf3 b3 11.Wxd8 Wxd8 12.axb3 cxb3 13.Gxb3 Hb6 14.Sf2 Sxf3 15.gxf3 Gb4 0-1
Huragan
W tej pozycji białe mogły przestać kontrolować pole c4 i zagrać:
1.Sf3!!+-
Po odejściu gońca białe dokonają przełomu pionowego. 1...Gf2 2.g5! fxg5 3.f6 c4 4.f7 Gc5 5.Sxe5+-
Natychmiastowe promowanie piona "c" też czarne nie ratuje:
1...c4 2.Sxh4 c3 3.Sf3 c2 4.Se1 c1S 5.g5!+-
W tej pozycji jedyna droga do remisu prowadziła poprzez zagranie 1...h3!!
Paradoksalnie czarne ustawiając piona na białym polu, przy białopolowych gońcach, remisują. Idea tego ruchu związana jest ze "złym rogiem" gońca. Czarne oddają w odpowiednim momencie gońca za piona "d" i królem udają się do pola h8. Przy królu na h3, białe nie zdąża zablokować czarnego króla. Nie wygrywa także plan przestawienia piona "d" na czarne pole.
Na przykład 2.Gf5 Gb1! 3.d4 Gxf5 4.Kxf5 Kd5 5.Kg4 Kxd4 6.Kxh3 Ke5 7.Kg4 Kf6=
W partii czarne zagrały 1...Kd7? 2.Gf5 Ke7 3.d4!+-
Pion "d" został na szachownicy i białe mają wygraną pozycję.
Jednak to nie był ostatni zwrot akcji w tej partii ...Zobacz więcej
Czarne w tej pozycji ofiarowały pozycyjnie hetmana 1...Hxb4!! i otrzymały wygraną pozycję, której jednak nie doprowadziły do zwycięskiego końca.
Partia grana była w I rundzie i jak to często bywa, miała ogromny wpływ na dalszy przebieg turnieju dla obu zawodników.
Kolejne pozycje z turnieju Masters ...Zobacz więcej
Nastąpiło:
1.fxg4? [1.b5!+-] Kf4?? 2.b5!+-
Czarne mogły zremisować grając: 1...Kf6!
chociaż droga do remisu nie jest prosta. W obu głównych wariantach czarne remisują jedynymi ruchami:
a) 2.g5!? Kf7! 3.b5!? e5! [3...cxb5?? 4.c6!+-] 4.Kxe5 cxb5 5.c6 Ke7 6.axb5 axb5 7.Kd5 b4 8.Kc4 Kd6 9.Kxb4 Kxc6 10.Kc4 Kd6 11.Kd4 Ke6 12.Ke4 Kd6!= białe nie mają pola f5.
b) 2.Ke4 e5! 3.g5 Ke6 4.a5 Kd7 5.Kxe5 Ke7!=
Nastąpiło narzucające się 1.Ge2? Gb8!= i zgodzono się na remis.
W pozycji wyjściowej białe wygrywały grając:
1.b8H!! Gxb8 2.Kb7!+-
W następnym ruchu białe grają 3.Ge2 , czarne nie są w stanie kontrolować pola a7 i białe dorabiają hetmana.
Wygrywający manewr do zapamiętania.
Nawet w prostej końcówce trzeba zachować czujność do końca.
Nastąpiło 1...Kd3?? 2.g4! i białe wygrały. 2...fxg4 3.f5 Ke3 4.Ke1! 1-0
Remisowało: 1...Kd4! 2.Ke2 Ke4 3.g3 Kd5!
Przegrywa [3...Kd4?? 4.Kf3 Kd5 5.g4+-]
Czarne grają królem na d5, gdyż po wymianie pionów król zdąży na pole f6.
Po ruchu królem na d5, nie wygrywa natychmiastowe wyrobienie piona, a gra na opozycję też nic nie daje. 4.Kd3 Kc5 5.Kc3 Kd5=
Białe nie mają do dyspozycji pola e4 i nie zajmą pól prowadzenia piona f5.
Nastąpiło 1.a6?
Po tym posunięciu na szachownicy jest remis. Powstała pozycja jest przykładem często zapominanej " niechlubnej właściwości" skoczka - skoczek nie tempuje.
1...Kb8 2.Kb4 Ka7 3.Ka5 Kb8!
Tylko tak. Przegrywało: 3...Ka8?? 4.Kb6 Kb8 5.a7 z szachem. Teraz skoczek będzie miał dodatkowe tempo, żeby stanąć na polu c7. 5...Ka8 6.Sf6 h2 7.Sd5 h1H 8.Sc7#
W partii czarne dobrze odeszły królem i zremisowały.
4.Kb6 Ka8 5.Sh2 Kb8! 6.Sf1 Ka8! 7.Sh2 Kb8! 8.Sf3 Ka8! 9.Sxg5 h2=
W pozycji wyjściowej wygrywało: 1.Ka6! Kb8 2.Kb6 Ka8 3.a6 Kb8 4.a7!+-
W odróżnieniu od sytuacji w partii, w tym wariancie, pion "a" idzie na pole a7 z szachem.
Przedostatnia runda turnieju. Zwycięstwo w tej partii bardzo przybliżało naszego zawodnika do fazy pucharowej. Pozycja na diagramie powstała w końcówce partii o zmiennym przebiegu.
W partii niestety nastąpiło narzucające się 1.Wxa3?= z remisem.
A pozycja jest dla białych wygrana.
Jednak plan wygranej trudno jest znaleźć przy klasycznym tempie, a co dopiero w blitzu. Wygrywa plan związany z aktywizacją króla.
1.Kb4! Kd4 2.Kxa3!! Kc3 3.Wh2! e4 4.Ka2! e3 5.Kb1! Kd3 6.Kc1! f4 7.Kd1 f3 8.Wh8 Kd4 9.Wf8 Ke4 10.Ke1+-
Należy zaznaczyć, że w przytoczonym wariancie, kilka posunięć białych jest wymuszonych. Jeżeli białe nie wykonają ciągu jedynych ruchów to mogą nawet przegrać.
Narzucające się 1...Kxf5? prowadzi tylko do remisu.
Wygrywało 1...Ke5!! 2.f6 a5! 3.f7 Wf3-+
Po ruchu w partii, białe ustawiają klasyczny mechanizm obronny przeciwko dwóm pionom bandowym.
2.Wh6! Ke5 3.Wxc6 Kd5 4.Wf6!!
Przegrywa odejście wieżą po linii "c".
4...Kxc5 5.Wf7!
Tylko tak. Wieża atakuje piona "a" i uniemożliwia przestawienie się czarnej wieży. Jednocześnie wieża nie dopuszcza króla do obrony piona.
5...a5 6.Wf5! Kd4 7.Wb5! a4 8.Wb4! Kc3 9.Wf4! Kd2 10.Wd4 Ke2 11.We4 Kf3 12.Wc4! Wa1 13.Wb4 a3 14.Wb3! Ke2 15.Wc3! Kd2 16.Wxh3 Kc2 17.Wg3=
Białe wzorcowo zastosowały motyw obronny przeciwko dwóm pionom bandowym.
Końcówka tej partii jest świetnym przykładem, że czasami przewaga materialna ma mniejsze znaczenie niż walory pozycyjne. 1....Wxc5!! 2.Gxc5 Sxc5 3.Gd5 Wxb1 [3...Gb2!] 4.Wxb1 a6!
Czarne oddają jakość, ale otrzymują za to ogromną rekompensatę związaną z panowaniem nad czarnymi polami. Skoczek na c5 ma świetną placówkę. Goniec czarnych kontroluje pole a1, tym samym pion "a" jest bardzo groźny. Czarne mają prosty plan promowania tego piona.
5.Wd1? Ten ruch już przegrywa, ale znaleźć sensowną obronę nie było łatwo. Szansę na dłuższą obronę dawało tylko 5.Wb6!? z planem zdjęcia blokady na polu c5.
5...a4 6.Wd2 e6 7.Gc6 a3 8.Wa2 Gb2-+
Partia trwała jeszcze tylko kilka posunięć.
Nastąpiło 1.Kxh5?? b4! i białe przegrały. Czarne wymieniają piona na skrzydle królewskim i zdobywają piona "b". 2.Kg5 f4 3.Kh5 f3!-+
Remisowało: 1.b4! f4 2.Kxh5 Kf5 3.Kh6!=
Tylko tak. Teraz król nie będzie odcięty z boku.
Przegrywa 3.Kh4?? f3!! 4.gxf3 Kf4-+
Pouczający motyw związany z odpychaniem barkiem.
Pouczająca końcówka, w której wystąpiło kilka podstawowych motywów gry końcowej.
Nastąpiło 1...Sxh4?? i pozycja czarnych z wygranej zrobiła się przegrana.
Wygrywało 1...a6!! z blokadą skrzydła hetmańskiego, a następnie biciem na h4.
2.a6!!
Teraz białe dokonują przełomu.
2...bxa6 3.b5!
Białe wygrywały także "tempo w tempo" przechodząc do końcówki pionowej: 3.Gxh4 Kxh4 4.b5 axb5 5.cxb5 g3 6.Kxf3 Kh3 7.bxc6 g2 8.c7 g1H 9.c8H z szachem i zdobyciem hetmana.
Posunięcie zagrane w partii związane jest z kolejnym motywem gry końcowej: 3...axb5 4.cxb5 Sg6 5.Gd6! - dominacja (ograniczenie)
5...cxb5 6.c6 g3 7.Kxg3 Sh4 8.Kf2 Sf5 9.Gc5! 1-0
W pozycji na diagramie czarne zaczynając, odcinają białego króla na szóstej linii. Po zagraniu piona na 6 linię, wieża strony broniącej odchodzi na 1 linię, żeby mieć możliwość szachowania z tyłu.
1...Wa6! 2.e6 Wa1! 3.Kf6 Wf1 4.Ke5 We1 6.Kd6 Wd1= Obrona w tym przypadku jest prosta.
Przy ruchu białych obrona jest trudniejsza. Białe grają 1.Kf6 i szach z boku przegrywa
...Zobacz więcej
W którą stronę odejść królem?
Nastąpiło 1...Ke2? 2.Wa6! Wb4 3.Kf5 h3 4.Wh6 Wb3 5.Kg4 i partia zakończyła się remisem.
Wygrywało zagranie królem w drugą stronę.
1...Kg2! 2.Wg6 Wg3 3.Wa6 Wf3!
To posunięcie mogło umknąć grającemu czarnymi. Czarne grając wieżą na linię "f" odcinają króla przeciwnika, jednocześnie bronią się przed szachami.
4.Wg6 Kf2! 5.Wa6 h3 6.Wa2 Kg3 7.Wa8 Wf4! 8.Ke3 h2 9.Wg8 Wg4-+
Czarne wybrały nieprawidłowy plan realizacji przewagi w tej końcówce i partia zakończyła się remisem.
Zamiast promowania piona "g", należało wybrać plan z promowanieniem piona "h". Co prawda pole przemiany piona "h" jest koloru gońca, jednak król białych przy pionie na g5 i gońcu Gg4 ma odciętą drogę do pionów.
1...h3! 2.Ke4 (lub 2.Kd4)
W innym wypadku czarne zagrają sekwencję ruchów: h2-Gd1-g4-Gf3 z wygraną.
2...Kd7 3.Ke3 Kc7 4.Ge4 Gd7! Wygrywający plan związany jest z wymianą gońców.
5.Kf2 Gc6 6.Gxc6 Kxc6 7.Kg3 g4-+
Trudna końcówka, gdzie wygraną uzyskuje się tempo w tempo.
Niecodzienna sytuacja w partii klasycznej arcymistrzów.
W tej remisowej pozycji czarne się poddały. Wniosek jaki nasuwa się po tej decyzji, jest taki, że zawodnik grajacy czarnymi był od dłuższego czasu pochodzony z porażką (kilka ruchów wcześniej pozycja była przegrana) i tylko dogrywał partię. Prawdopodobnie nie widział, pozycji patowej w głównym wariancie.
1...Kh4 2.Kf4 h1H 3.Gxh1 Kh3 4.Kf3 Kh2 5.Gg2 Kg1 i po zbiciu piona "g" 6.Kxg3 jest pat.
Remisowa jest także końcówka pionowa po oddaniu gońca za piona "g". Po zbiciu pionów a5 i b3 odpowiednio, hetmany dorabiają się równocześnie.
Kolejny przykład, że gra się do końca.
W tej pozycji czarne dopadł typowy problem niedoczasowy - "tragedia" ostatniego posunięcia przed kontrolą.
Czarne zagrały "bezpieczne" 40...Kg7?? i przegrały.
Remisowało: 40...Gxh2 41.Se2 h4 42.gxh4 Ke7 43.Kf3 Ke6 44.Kg2 Gxf4 45.Sxf4 Kxe5=
Czarne w pozycji na diagramie zagrały:
1...Kb1? 2.Kd2! Kxa1 3.Kc1!!=
i powstała teoretycznie remisowa pozycja, przytaczana w podręcznikach końcówek jako przykład tego, że skoczek nie tempuje.
(szerzej -> Kaula R.: Gra końcowa. Pozycje Podstawowe, poz. 4.44, str. 99)
Wygraną czarne uzyskiwały, stawiając białe w zugzwangu. Przykładowy wariant: 1...Kc1! 2.Ke2 Sa4 3.Ke1 Sc5 4.Ke2 Kb1! 5.Kd1 [5.Kd2 Sb3-+] 5...Sa4! 6.Kd2 Sb2 7.Kc3 (białe nie mogą kontrolować pola c1) 7...Kxa1 8.Kc2 Sd3!-+
Znalezienie drogi do wygranej nie jest takie proste jak się wydaje po spojrzeniu na szachownicę. Problemem jest "zły róg" gońca i król białych który się znajduje przy tym rogu. Zatem prostolinijne granie królem do kontroli pola d1 nic nie daje, gdyż białe ofiarując gońca przy wymianie wież na polu d1 - remisują.
W partii czarne nie poradziły sobie z problemem "złego gońca" i zremisowały.
Plan uzyskania wygranej pozycji związany jest z przeprowadzeniem gońca na pole g1, wtedy gdy nie można zbić piona h2.
Zatem algorytm uzyskania wygranej jest następujący: 1. Goniec czarnych idzie na pole na którym może swobodnie przejść na przekątną a7-g1 (na przykład pole d6).
2.Król idzie na pole c3, gdzie nie przeszkadza innym figurom i jest blisko pola d1.
3. Wieża odchodzi, tak by można było dać swobodnie szacha na linii g (na przykład na e7).
4. Następnie wieża daje w odpowiednim momencie szacha na g7 i jeżeli białe się zasłaniają gońcem na polu g4, to czarne oddają wieżę za gońca i grają gońcem na przekątną a7-g1.
5. W ostatnim kroku grają gońcem na g1 przesłaniając pole d1.
Przykładowy wariant: 1...Gd6 2.Gd1 Kd3 3.Gg4 We7 4.Gf5 Kc3 5.Gg4 Wg7 6.Kh3 Wxg4 7.Kxg4 Gc5 8.Kf3 Gg1-+
Czarne w pozycji na diagramie mogły się uratować, ustawiając twierdzę:
1...d4!! (W partii było 1...Ke7? 2.Ke3+- i białe opanowując pole c5 wygrały)
2.Gxd4 Ke6 3.Gg7 h5 4.Ke3 Kd5=
Król czarnych na polu d5 nie pozwala królowi białych na przejście do piona "c". Goniec czarnych kontrolując przekątną c8-h3, nie dopuszcza do wyrobienia wolnego piona na skrzydle królewskim.
Efektownie mogły białe zakończyć dobrze rozegraną partię, grając w tej pozycji:
1.h6! Kxh6 2.Gxf6 Gf3 3.Gf5 Gb7 4.Gd7 Kg6 5.Gd8 Kh6 6.Gc6+-
Klasyczny przykład siły dwóch gońców.
Pomimo tego że król czarnych stoi wyżej (co jest bardzo istotne w końcówkach pionowych), ze względu na słabą strukturę pionową i wysuniętego piona g (brak dodatkowych temp) to czarne walczą o remis.
Nastąpiło 1...c6?? [1...Kd5!=] 2.c4!
Wygrywające posunięcie. Plan białych jest następujący:
- Białe tempują pionem g, aby ustawić dogodną dla siebie pozycję króli.
- Przeprowadzają klasyczny manewr rozbicia struktury pionowej czarnych
- Wyrabiają oddalonego piona
2...Kf5 3.Kf3 Kf6 4.Ke4 Ke6 5.g3! [5.g4? Kf6 6.d4 cxd4 7.Kxd4 Ke6 8.c5 b5!=]
5... Kf6 6.g4 Ke6 7.d4 cxd4 8.Kxd4 Kd6 [8...Kf6 9.c5 b5 10.b4!+-]
9.c5! Białe grają to posunięcie z szachem. 9...bxc5 10.Kc4 Ke5 [10...Kd7 11.Kxc5 Kc7 12.b4!+-] 11.Kxc5 Kf4 12.b4!+- Idąc na pozycję z ruchem 2.c4 białe widziały to kończące posunięcie.
Piękna końcówka.
W tej pozycji białe zagrały najładniejszy ruch (według mojej subiektywnej oceny) piątej rundy turnieju Open.
1.Wgg5!!
Obie białe wieże są teraz pod biciem, a żadnej nie można zbić pionem. Białe tym ruchem biorą pod kontrolę piątą linię, a tym samym kluczowe dla obrony czarnych - pole e5.
1...Wxf5 2.Wxf5 Gf8
Zbić na f5 nie można, ze względu na związanie króla po przekątnej a2-g8.
3.g4 Kg8?!
Przyspiesza rozwiązanie.
4.e5! f5!? 5.Gxe6! fxg4 6.Gxg4+-
Pomimo różopolowych gońców pozycja jest dla białych wygrana.
W pozycji na diagramie białe forsownie zrealizowały przewagę pozycyjną.
1.f5! exf5 2.Kf4 Grozi 2.e6. 2...Kd8 3.a6!
Białe poszerzają działanie wieży na szóstej linii. 3...bxa6 4.Wxc6
Teraz białe mają dwa wolne piony w centrum. Czarne są bezsilne. 4...a5 5.e6 Wa7 6.d5 a4 7.d6 Wa8
Groźba promocji zmusza czarne do pasywnego ustawienia wieży. 8.Wc7! 1-0
Wieża idzie na skrzydło królewskie i to kończy partię.
Piękna realizacja przewagi.
W pozycji na diagramie białe, wykorzystując pasywne ustawienie czarnych figur, przeprowadzają rozstrzygające natarcie.
1.Sd6! exd6 2.Gg5! Ha5 3.exd6 Kf8 4.He2 Kg8 5.He8 Gf8 6.Gh6 Sg7 7.We7 Hd5 8.Hxf8! Kxf8 9.Wa-e1 He6 Teraz białe mogły dać forsownego mata grając: 10.W1xe6 dxe6
...Zobacz więcej
W pozycji na diagramie białe w miejsce remisującego posunięcia 1.Kd7?= mogły zagrać 1.Kf6! i wygrać.
Sposób uzyskania wygranej jest pouczający.
Po 1...h4 białe grają 2.Kg5!! [2.Kxg6? h3 3.f5 h2 4.Wc1 Wxc7=] 2...h3 3.Wc3 Kg2 4.Kg4 h2 5.Wc2 Kg1 6.Kg3 h1S 7.Kf3!+-
Czarne są w zugzwangu. Ruch królem prowadzi do mata, wieża i skoczek nie mają sensownego ruchu. Nie pomaga również 7...g5 8.fxg5 Wf8 9.Ke4 Sg3 10.Ke5 We8 11.Kd6 Sf5 12.Kd7 We7 13.Kd8+-
W pozycji na diagramie można było zastosować motyw "złego gońca" 1...h3! 2.gxh3 f5 3.exf5 Kxf5=
Czarne oddają gońca za piona "a" i idą królem do pola h8 z remisem.
W partii czarne zagrały 1...f5?? 2.exf5 Kxf5 3.Gd7 Kf4 4.Gh3 1-0
Analiza. 1...Ke2! (W partii czarne zagrały 1...f3? 2.Kf1! i partia zakończyła się remisem.)
2.h6 f3 3.Kg1 Gg5! 4.h7 e3 5.h8H f2 6.Kh2 Gf4 7.Kg2 f1H#
Dokładnośc należy zachować do końca partii.
Analiza. Białe mogły wygrać tę końcówkę w klasyczny sposób.
1.b7! W partii białe zagrały 1.Wb7?! i dorobiły się remisowej pozycji, chociaż w końcu ostatnie pomyliły się czarne.
1...Kg7 2.Kf5 Kh7 3.Ke5 Kg7 4.Kd6! Wb1 5.We8! Wxb7 6.We7 Wxe7 7.Kxe7+-.
Końcówka pionowa jest elementarnie wygrana dla białych.
W pozycji na diagramie na posunięciu są czarne. Pomimo 4 pionów mniej, czarne mogły utrzymać równowagę dzięki aktywności swoich bierek.
Nastąpiło 1...Wxb2?? Czarne zbiły nie tego piona.
Remisowało 1...Wxg2! 2.Wa3 Kc4 3.Wb3 d3 4.Wb8 Kd4 5.a4 Wg1 6.Kd2 Wg2 7.Ke1 We2! 8.Kd1 Ke3! 9.a5 [9.We8 Kf2! 10.Wd8 Ke3!=] 9...Wd2 10.Kc1 We2! 11.Kd1=. Aktywność czarnych figur i zaawansowany pion zapewniają czarnym remis.
Po ruchu w partii białe mogły wygrać, grając 2.Ke1! Wxg2 3.Kf1! Nie ma gróźb związanych z matem, a jednocześnie białe biorą pod kontrolę linię "g". Tym samym pion "g" jest gotowy do marszu. 3...Wb2 4.g5 Ke3 5.g6 Wf2 [5...Kxf3 6.Wf6 i 7.g7+-] 6.Ke1! Wxf3 7.We6! Kd3 8.a4! Kc3 9.a5 d3 10.Wc6+-
W partii nastąpiło jednak 2.Wa3? Kc4 3.g3 d3 4.Wa8 Wg2! 5.Ke1 We2! 6.Kf1 We3!=
7 runda Drużynowych Mistrzostw Polski Seniorów 2025. Analiza partii.
Białe na posunięciu. Nie można zbić piona d5, gdyż po oddaniu wieży za piona a7, czarne remisują na jednym tempie.
Plan gry na wygraną jest pouczający. Białe wygrywają następująco:
- W pierwszym kroku należy zająć pole f4 królem. Ponieważ po 1.Ke5 nastąpi 1...Kg3, białe muszą oddać tempo. W tym celu należy zastosować metodę trójkąta. 1.Ke3! Kg3 2.Kd3! Kh2 3.Kd4 Kg3 4.Ke5
Teraz po 4...Kh2 białe grają 5.Kf4 i idą po piona "h". Szach wieżą też nic nie daje, bo wtedy można zbić piona d5, a czarne nie mają tempa na zbicie piona a7. Pozostaje tylko gra pionem "d". ...Zobacz więcej
Końcówka jednej z partii 7 rundy Drużynowych Mistrzostw Polski Seniorów 2025. Białe w przegranej pozycji, zagrały na ostatnią szansę pionem "c". Nastąpiło błędne 1...Kxc5? i na szachownicy powstała równa pozycja. Wygrywało [1...Kd5! 2.Wh4 Wxd1 3.h6 Wd2 4.Kb1 Wf2 5.h7 Wf8 6.h8H Wxh8 7.Wxh8 Sxb3-+] i w stosunku do partii czarne mają 3 piony za jakość.
2.h6! Wxd1 3.Wxe5! d5 4.Wh5 Wd2 5.Kb1
Białe zbiły piona e5 i czarne po oddaniu wieży za piona "h' będą miały tylko dwa piony.
Grają jednak dalej na wygraną ...Zobacz więcej
Na diagramie teoretyczna końcówka. Przytoczona, między innymi, w mojej książce "Gra Końcowa" - pozycja 3.13.
Nastąpiło 1...Kh7?? 2.Kg5!+- Odejście królem na linię "h" przegrywa, gdyż teraz czarne nie mogą iść pionami, ze względu na szacha na polu h6.
Remisowało 1...Kf7!. Czarne są przygotowane na uruchomienie pionów. Po 2.Kxf5 h2 3.Wa7 Ke8 4.Wa1 g3 białe muszą już forsować remis. Nie wygrywa, także 2.Wh6 Kg7 3.Wh5 [3.Kg5 f4!=] 3...Kg6 4.Wh4 Kf6! 5.Wh8 Kg7!= [5...Kg6? 6.Wf8!+-] Powstała pozycja wzajemnego zugzwangu.
W tej pozycji białe się poddały. A pozycja jest remisowa. Białe ratują się motywem "wściekłej wieży": 1.Kxh3!! Wh1 2.Kg2 a1H 3.Wd8 Kc4 4.Wc8 Kd5 5.Wd8 Ke6 6.Wd6!=
I znowu sprawdziło się powiedzenie, że
"walczyć trzeba do końca"
W tej pozycji czarne odeszły królem 1...Ke8 2.Gb4!+- i szybko przegrały.
Ładnym manewrem wygrywały białe po drugim odejściu króla 1...Kg8. Po tym ruchu białe ustawiały czarne w pozycji zugzwangu, grając 2.Wc7!
Grozi 3.a4, a po odejściu gońca białe przeprowadzają wieżę na linię "g" z groźbą mata. 2...Gd5 3.Wc3! We8 4.Kf4!+-
"Zabawna" pozycja powstała w końcówce partii decydującej o zwycięstwie w turnieju. Król białych ma trzy odejścia: jedno wygrywa, drugie remisuje, a trzecie przegrywa.
W partii nastąpiło przegrywające
1.Kc2??
Po tym ruchu czarne z tempami doprowadziły piona "b" do promocji: 1...Kd4 2.Wf6 b3 3.Kb2 Sd3 4.Ka3 Kc3 5.Wh6 b2 6.Wh1 Sc1 0-1
Białe wygrywały grając: 1.Kb2!! Kd4 2.Wf8!
Pion "b" nie idzie z szachem i na 2...b3 nastąpi 3.Wd8!+-. Szach skoczkiem 2...Sd3 3.Kb1! powoduje, że czarne przestają kontrolować drogę piona "g", a do promocji własnych pionów droga daleka.
Remisowało posunięcie: 1.Ka2 Kd4 2.g6! b3. Co prawda ruch piona "b" jest z szachem (jak po Kc2), ale białe zajmują królem pole a3 bez przechodzenia przez pole b2. To wystarcza do utrzymania równowagi: 3.Ka3 Sxg6 4.Wxa5 Se5 5.Wa8 Kc3 6.a5 b2 7.Wb8 Sc6 8.Wxb2 Sxa5=
Piękny manewr zastosowały czarne w tej pozycji, aby opanować białe pola.
1...Kh8! 2.Wdg2 Hg8! 3.g5 Hh7!-+
Analogiczny manewr hetmanem, tylko na skrzydle hetmańskim, spotyka się w partii włoskiej czy obronie królewsko-indyjskiej.
Interesująca pozycja mogła powstać w końcówce tej partii, gdyby w tej pozycji białe poświęciły skoczka. 1.Sxe5!! dxe5 2.d6 Kd7 3.Kd5+-
W powstałej pozycji, czarne nie mogą się ruszyć żadną lekką figurą bez strat materialnych.
A wydawałoby się, że to zwykłe przestawienie posunięć. W partii nastąpiło 1...He4? i na szachownicy jest remis.
Czarne wygrywały dorabiając najpierw hetmana.
1...g1H! 2.Wc6 Kh5 3.a8H Hg7 4.Wc7 He4-+.
Różnica jest taka, że po ruchu w partii i dalszym 2.Wc6 Hxc6 3.Kxc6 g1H, białe nie muszą dorabiać hetmana.
Po 4.Kc7! Hc5 5.Kb7 6.Hd5 Kb8 7.Hd8 Kb7=, czarne nie są w stanie wygrać.
Końcówka wieżowa z 2 partii meczu o Mistrzostwo Świata Kobiet 2025. Gdyby nie regulamin (obowiązek gry do 40 p.) to partia prawdopodobnie już zakończyłaby się remisem. Czarne "czekając" na 40 posunięcie i uzgodnienie remisu grają nieprecyzyjnie 1...c5?! , momentalnie remisowało [1...b4! 2.cxb4 Wd8=] 2.Kf3! cxd4 3.cxd4 Kf8 4.Wb7 Wc3 5.Ke4 Wc2 6.Ke3 Wc3 7.Kd2 Wf3 8.Ke2
Różnica pomiędzy sposobem remisowania związanym z 1...b4!, a posunięciem zagranym w partii jest taka, że teraz białe bronią piona "d". Atakowany natomiast jest pion czarnych na b5 i czarne mają dwa sposoby na jego obronę. Z dwóch możliwości czarne wybierają gorszą ...Zobacz więcej
Precyzja jest wskazana do samego końca. Nawet w tak wydawałoby się prostej końcówce.
W partii nastąpiło 1...c5? 2.d4! cxd4 3.Ke2 Kd7 4.Kd3 Ke6 5.Kxd4 g5 6.Kc5= Partia zakończyła się remisem.
Czarne wygrywały w pozycji na diagramie grając najpierw królem.
1...Ke7! 2.d4 Ke6 3.Ke2 c5 4.Ke3 Kd5! Różnica jest taka, że marsz królem nie dopuszcza do wymiany na polu d4 i centralizacji białego króla. 4.dxc5 Kxe5! 5.c6 Kd6 6.Kf4 a5 7.Kg5 b4 8.Kxg6 a4 9.h4 b3-+
Czarne na posunięciu. Przegrana czy remis. Piona na h3 nie można zbić 1...Gxh3?, gdyż po 2.Se3+- goniec nie wychodzi i białe wygrywają. Ruch gońcem po przekątnej a8-h1 także przegrywa 1...G~?, ponieważ białe mają prosty plan zdobycia piona g5. Grają 2.Se5, a po powrocie gońca 2...Gg2 3.c6 Kd6 4.Sf7 Kxc6 5.Sxg5+-. Zatem trzeba zrobić ruch królem.
W partii nastąpiło 1...Kf6? 2.Se5 Ke7 [2...Gxh3 3.c6 Gg2 4.c7 Gb7 5.Sd7 Ke7 6.Sb6+-] 3.c6 Kd6 4.Sf7 Kxc6 5.Sxg5+-
Białe wygrały według założonego planu. Czy można było do tego planu nie dopuścić?
Czarne remisowały tylko po 1...Ke8! Posunięcie to odpiera wszystkie groźby białych
a) 2.Se5 Gxh3 3.c6 Kd8 Zasadnicza różnica w stosunku do pozycji króla z partii. Teraz król kontroluje pole c7. 4.Kc5 Kc7=
b) 2.Ke5 Ke7 3.Se3 Gf3= Skoczek nie tempuje.
c) 2.Se3 Gf3=
Skoczek nie ma ruchu, ale kontroluje pole e2. O remisie decyduje to, czy król białych zdąży do piona "e", gdy król czarnych pójdzie po skoczka.1.Kh1? Remisowało 1.Kh3! Kf3 2.Kh4 Kf2 3.Kg4=
Teraz białe są w zugzwangu 1...Kg3! 2.Kg1 Ga6! 3.Kh1 Kf2 4.Kh2 Gf1! 5.Kh1 Ke1 6.Kg1 Gc4-+
Jak ważne jest każde tempo przekonaliśmy sie nie raz. Kolejny przykład na diagramie powyżej. Nastąpiło 1...a5? Posunięcie które nic konstruktywnego nie wnosi do pozycji. Król czarnych jest przy pionie "g" więc tutaj należy szukać drogi do remisu.
Remisowało 1...Wxh4! 2.c6 g5 3.c7 Wc4 4.c8H Wxc8 5.Wxc8 Ke5! (odpychanie barkiem) 6.Kc6 g4 7.Wg8 Kf4 8.Kd5 g3 9.Kd4 Kf3 10.Kd3 g2 11.Kd2 Kf2=
Po ruchu w partii czarnym zabrakło tego tempa straconego na posunięcie 1...a5.
Nastapiło 2.c6 Wxh4 3.c7 Wc4 4.c8H Wxc8 5.Wxc8 Kf5 6.Kc6+-Teraz białe zdążą królem. Na 6...g5 nastąpi 7.Kd5 Kf4 8.Kd4 g4 9.Wf8 i pion jest zatrzymany.
Końcówka partii z przedostatniej rundy. Czarne mają wygraną pozycję, ale na szachownicy różnopolowe gońce. Trzeba zachować koncentrację do końca partii. Po ruchu w partii 1...Kc5? 2.Kf3 Gg5 3.Ke2 Kd4 4.Gc6= Partia zakończyła się remisem.
Wygrywało 1...a4! 2.Kf3 Gg5 3.Ke2 Ke5!!-+
Białe są bezradne. Po ruchu gońcem 4.Gb1 Kd4 czarne idą królem do pola b2, a po 4.Kd3 a3 białe zatrzymują piona tylko kosztem figury.
Czarne mogły postawić białe w zugzwangu, grając w tej pozycji 1...Kh7!!. Po ruchu królem białe są bezradne.
a) 2.Wxb2 Wxe5! 3.dxe5 Gxe5 4.Kc2 Gxb2 5.Kxb2 Kh6 6.Ka3 Kxh5-+
b) 2.Sc4 a4 3.Wxb2 Gxd4! 4.Kxd4 a3-+
c) 2.Kc4 a4! 3.Kxb5 a3-+
"Po ruchu w partii 1...Gxe5?= piękne warianty zostały poza kadrem"
Analiza końcówki z 3 rundy. Białe będąc na posunięciu biją piona 1.Kxd5? po czym na szachownicy jest już remis.
Czarne przestawiają gońca na przekątną b1-h7
1...Ga4! 2.Ke5 Gc2=
Białe nie są w stanie wygrać piona f5. Król czarnych stoi przed pionem "g" i czarne chodzą tylko gońcem po przekątnej. Na atak gońca na piona f5 czarne zagrają Kg6.
W pozycji na diagramie wygrywało 1.Kf4! i czarne są w zugzwangu. Muszą odejść gońcem i przestaną kontrolować pole e8. Wtedy białe grają gońcem na Ge8, po czym zdobywają piona f5 z wygraną. 1...Ge6 2.Ge8! Gc8 3.Ke5!+-
W szachach nie zawsze sprawdza się przysłowie
"od przybytku głowa nie boli"
Analiza końcówki z 7 rundy rozgrywek czeskiej ekstraligi 2024/25. Białe na posunięciu. Które posunięcie remisuje?.
1.h4!
Jedyne remisujące posunięcie. Po 1.Kf4? białe przegrywają na jednym tempie.
1...a5 2.Kd3! Tylko tak. Białe nie idą po piona "h", tylko stosują regułę Bahra łącznie z techniką odpychania barkiem (problem piona bandowego). Do zremisowania koniecznym warunkiem jest by pion "h" był przynajmniej w połowie drogi do pola przemiany.
2...Kb4 3.Kd4 Kxa4 4.Kc4 Ka3 5.Kc3 a4 6.Kc2 Kb4 7.Kb2 Kc4 8.Ka3 Kd4 9.Kxa4 Ke4 10.Kb4 Kf4 11.Kc4 Kg4 12.Kd3! Kxh4 13.Ke2 Kg3 14.Kf1=
Białe remisują ponieważ król czarnych po zbiciu piona na polu h4 nie zdąży opanować kluczowego pola g2.
W ostatnim posunięciu czarne zagrały ...Ge5?? i po posunięciu 1.h6! na szachownicy powstała pozycja zugzwangu. Dowolne odejście gońca przegrywa. Nastąpiło:
1...Gb8 2.Hg5! Hf8 3.hxg7 Hxg7 4.Hh4! 1-0 z uwagi na 4...Kg8 5.Gd5 Kf8 6.Hd8#
Pozycja na diagramie powstała w trakcie analizy jednej z końcówek wieżowych Akiby Rubinsteina. Natychmiastowe bicie 1.Kxd5?
Prowadzi tylko do remisu. Dlaczego ? ...Zobacz więcej
Czarne postanowiły rozwiązać swoje problemy jednym posunięciem grając 1...Gc5? po czym po odpowiedzi 2.bxc5! Wxb1 3.Kd7! okazało się, że pion "c" jest nie do zatrzymania. Nastąpiło 3...h5 4.c6 Kg7 5.Ge5 f6 6.c7+-.
Partia jest kolejnym przykładem na to, że materiał nie jest najważniejszym kryterium przy ocenie pozycji.
W pozycji na diagramie czarne będąc na posunięciu mają "prosty" plan realizacji przewagi - promować piony skrzydła hetmańskiego. Zagrane zostało
1...c4? po czym partia zakończyła się remisem. Po ruchu w partii goniec czarnych został bez obrony i na ruch pionem "b" białe mają We4. Dalsze promowanie pionów wymaga czasu i białe w partii zorganizowały dostateczną do remisu kontrgrę na skrzydle królewskim, grając 2.h5!.
Wygrywały natomiast ruchy pionami "a" lub "b".
1...b4! [1...a4!] 2.h5 gxh5 3.gxh5 a4! [3...b4!] 4.h6 b3 5.axb3 a3!-+.
W pozycji na diagramie białe mają "przyjemną" pozycję. Wystarczyło jednak tylko zagrać, nieostrożne
1.c4? i pozycja białych się rozsypała.
1...Se7 2.Gf4 Wd4!-+
Czarne całkowicie przejęły kontrolę nad wydarzeniami na szachownicy. Przed groźbą 3...We4 nie ma obrony.
Runda 7 Turnieju Rilton Cup 2024. Białe zagrały 1.Kg3? Niestety posunięcie to przegrywa. Po: 1...Sd4 2.Kf4 Sxb3 3.g5 Kf7 4.Ke4 czarne zagrały nieoczywiste 4...Ke6! 5.h6 Sd2!-+ i wygrały.
Pozycję na diagramie można było jednak zremisować ...Zobacz więcej
Na diagramie, popularna obecnie, pozycja debiutowa z obrony Caro-Kann. Główny ruch wariantu 11.h3. Białe postanowiły jednak poeksperymentować.
11.g3? Gh3 12.We1 Gxg3! 13.fxg3 Hd5 14.Sf4 i dostały mata, po sympatycznym:
14...Hh1! 15.Kxh1 Wxe1 16.Gf1 Wxf1#
Pozycja z 4 rundy. Kolejny przykład, że w nawet najprostszej pozycji należy wykazać się koncentracją. Czarne, po trudnej obronie, w tej prostej pozycji zagrały 1...h4??[1...Kf5=].
Nastąpiło 2.g4! i pozycja jest dla czarnych przegrana. 2...Kf6. Nie remisuje także 2...h3 3.Kg3 Kf6 4.Kxh3 g5 5.Kg3, gdyż białe mają zapasowe tempo pionem "h". 3.Kf4! Ke6 4.Kg5+-
Pozycja z 8 rundy. Czarne będąc na posunięciu, zagrały 1...Hxb3?? Nastąpiło 2.Ha1! i kolejny raz potwierdziło się, że struktura pionowa typu "fianchetto" po wymianie gońca nie jest bezpieczna jeżeli na szachownicy są hetmany.
2...f6 [2...Kg8 3.Wb1!+-; 2...Kh6 3.Hc1!+-] 3.Ha7 Kg8 4.Wa1! We5 5.Hd7 Hb8 6.Wa7 1-0
Pozycja z 2 rundy. Czarne będąc na posunięciu, zagrały 1...c6? "przegapiając" tym samym moment krytyczny w partii. Kluczowym elementem dla oceny pozycji jest kontrola nad punktem e5. Po posunięciu w partii białe zagrały 2.Gc3! , żeby zwolnić pole e5 dla skoczka. Po 2...Wa3 3.Sg4+- pozycja czarnych się "posypała".
W pozycji na diagramie czarne mogły zachować równowagę grając 1...Sc6!= z kontrolą punktu e5. Czarne nie obawiają się zbicia piona 2.Gxc7, gdyż po 2...Wa7! goniec białych nie ma dobrych odejść. Po wymuszonym 3.Ge5 Sxe5! 4.fxe5 Ge7!, goniec idzie na aktywne pole g5 i pozycja czarnych nie jest gorsza.
Pozycja z 3 rundy rozgrywek czeskiej ekstraligi 2024/25. Białe na posunięciu. Gdzie odejść królem ?.
1.Kh2?
Białe wybierają odejście po którym nie będzie ewentualnego szacha na głównej przekątnej. Niestety większym problemem jest niebroniony pion f2.
1...Hxa2 2.Sg5 Ge5! 3.Hxe5 [3.Hf3 Gd4! 4.Kg2 Hxf2! 5.Hxf2 Gxf2 6.Kxf2 Wa8!-+] 3...Hxf2 4.Kh3 Hf1 5.Kh2 a2 6.Sxf7 Hf2 7.Kh3 Wxf7 8.He8 Kg7 9.He5 Kh7 10.Wxf7 Hxf7 11.Kg2 Hg7 0-1
Po odejściu królem na 1.Kg2 nie byłoby wtrącenia gońcem, gdyż nie wisi pion f2 i białe remisowały. Analogicznie jak w partii po zbiciu na a2 i zagraniu skoczkiem na g5 czarne muszą grać na remis:
2...Gh6 3.Wxf7 Hxb3 4.Wxf8 Gxf8 5.He4 a2 6.Hxg6 Gg7 7.He8=
Pozycja z 5 rundy openu w Katarze 2024. W tej pozycji białe uzyskały przewagę stosując jedną z uniwersalnych ideii strategicznych "kontruderzenie w centrum".
1.e5!
Dalszą część partii białe grały bardzo "kreatywnie" święcąc w międzyczasie figurę, a później hetmana i powstała bardzo ciekawa pozycja. ...Zobacz więcej
Pozycja z 5 rundy openu w Singapurze 2024. W tej pozycji czarne zagrały
1...Sf2? [1...Sf6!-+] 2.Kc2! i z wygranej jest remis.
Po biciu skoczkiem na h1 białe dorabiają hetmana z remisem. Ustawienie zugzwangu jest niemożliwe ponieważ skoczek nie tempuje. Białe grają królem tak, aby po zbiciu przez czarne królem skoczka na h1 ustawić króla na polu f1 lub f2 w zależności od położenia skoczka czarnych. Obrazowo wyjaśnia się tę zależność "opozycją pomiędzy skoczkiem i królem". ...Zobacz więcej
Pozycja z 4 rundy rozgrywek Bundesligi 2024/25. Czarne na posunięciu. Grozi 1.Wa4 z promocją piona za którego trzeba będzie oddać wieżę. Czarne mają kilka dróg do remisu, ale najprostszą wydaje się promowanie piona "f". Zatem gramy królem żeby piona uruchomić.
1...Kg5??
Czarne zapomniały o podstawowej technice, w takich pozycjach, technice "odpychania barkiem". Należało zagrać:
1...Ke5! 2.Wa4 Wb1 3.Kc6 Wb8 4.a7 Wa8 5.Kb7 Wxa7 6.Wxa7 f4 7.Kc6 f3. Król białych jest odcięty i nie może pomóc wieży w zatrzymaniu piona.
8.Kc5 Ke4! 9.Wf7 Ke3=.
W partii po ruchu królem na g5, król białych bierze udział w zatrzymaniu piona.
2.Wa4 Wb1 3.Kc6 Wb8 4.a7 Wa8 5.Kb7 Wxa7 6.Wxa7 f4 7.Kc6 f3 8.Wf7 Kg4 9.Kd5+-.
Król białych swobodnie idzie do piona "f".
Partia z Mistrzostw Świata Seniorów +50. Białe na posunięciu. Jaki plan gry wybrać?
1.Gxc6!!
Świetna decyzja strategiczna oparta na konkretnym planie gry. Posunięcie wykonane w partii nie narzuca się, dlatego wymagało głębokiego zrozumienia pozycji. Białe "pozbywają" się pary gońców, jednocześnie przechodzą do końcówki z różnopolowymi gońcami. Co w zamian. Goniec na e5 jest nie do ruszenia i będąc na centralnej pozycji naciska na oba skrzydła. Szczególnie dotkliwy dla czarnych jest atak na piona g7. Białe wieże z tempami będą atakować skrzydło królewskie czarnych.
1...Gxc6 2.Wd-f1! Wd7?
Praktycznie przegrywające posunięcie. Konieczne było 2...Wd-f8 i czarne walczą. Po ruchu w partii, goniec czarnych jest zupełnie wyłączony z gry i osłabiona została ósma linia. Dodatkowo wieże się nie bronią.
3.Wf4! Kd8 4.Wh4
Przez to, że wieże się nie bronią nie jest możliwy żaden ruch aktywizujący wieże, typu f6 lub h6.
4...Ke8 5.Wxh7 Kf8 6.Wf1!
Kolejny świetny ruch. Nie dopuszcza do uwalniającego 6...f6.
6...a6 7.h4 g6 8.Wf6 Ke8 9.h5 gxh5 10.Wf-h6 1-0
Partia rozegrana znakomicie pod względem strategicznym.
Ostatnia runda Mistrzostw Polski do lat 20. Wygrana daje grającemu białym kolorem 1 miejsce. Białe w tej pozycji mogły wygrać praktycznie w 1 posunięciu (Partia zakończyła sie remisem).
1.We6!! Zugzwang. Nie można zbić gońca, wieża nie może opuścić ostatniej linii, skoczek nie wychodzi z klatki. Pozostają tylko ruchy wieżą.
1...Wf8 2.Wd6! We8 3.Ge6! Czarna wieża może chodzić tylko po polach e8-f8. Teraz król białych wchodzi do gry. Idąc z pola g1 dochodzi do pola e7 i partia się kończy.
Białe na posunięciu. Czarne w poprzednim ruchu zrobiły przegrywający ruch hetmanem, po którym nie grożą żadnym szachem. (Remisowało ...Ha6!). Teraz kilkoma manewrami hetmanem białe ustawiają pozycję zugzwangu.
1.Hf5!
Grozi bezpośrednio Hf7, a jeszcze trzeba chronić pola c8 oraz d5. Hetman czarnych nie jest w stanie wszystkich pól kontrolować.
1...He8 2.Hd5 Kf8 3.Hc5! Kg8 4.Hf5! Hd8 5.He6 Kh8 6.Hg4! Kg8 7.Hc4 Kh8 8.Hh4 1-0
Po wymianie hetmanów białe wygrywają końcówkę pionową. Plan wygranej:
a) Zająć królem pole e7 lub e8.
b) zagrać f6, przy królu na polu h8.
Czarne na posunięciu. Jak realizować przewagę. Czarne mają piona więcej, ale na szachownicy są różnopolowe gońce. Piony na skrzydle królewskim są na polach koloru gońca przeciwnika. Białe grożą posunięciem Wg1 z atakiem na piona g5. Zwraca uwagę położenie białopolowego gońca, który nie ma ruchów. Jak wykorzystać aktywne położenie króla czarnych i uaktywnić gońca?.
Nastąpiło: 1...We3!
Czarne ofiarują jakość, by wykorzystać atuty swoich figur. Grozi ...Wxf3 więc białe nie mają wyjścia i muszą ofiarę jakości przyjąć.
2.Gxe3 fxe3 3.Kg3 Kd2
Białe są bezbronne przed planem promowania piona "d".
4.Wa1 Gc4! 5.Wb1 Kxc3 6.f4 gxf4 7.Kxf4 d4-+
Końcówka z 4 rundy Mistrzostw Europy Seniorów 2024. Czarne przechodzą od razu do wyrobienia piona "a".
1...Ka3? Posunięcie to okazuje się błędem, po czym białe mogły się uratować. Przed ruchem królem należało najpierw wyjaśnić sytuację na skrzydle królewskim. 1...hxg5! 2.hxg5 fxg5 3.fxg5 Ka3-+.
Po ruchu w partii białe mogły się uratować, grając:
2.g6!! Kxa2 3.Kc4! Ka3 4.h5! e5 5.fxe5 fxe5 6.Kd5 Kxb3 7.Kxe5 a4 8.Ke6 a3 9.Kf7 a2 10.Kxg7 a1H 11.Kh7!= i ze względu na piony na linii "h" czarne nie mogą przeprowadzić klasycznego tempowego manewru hetmanem.
Końcowa pozycja tego wariantu zasługuje na diagram ...Zobacz więcej
Pozycja z 8 rundy - Grupa C17. Ruchem wieżą na h4 białe trzymają się ostatniej deski ratunku związanej z grą na pata.
1...Wxh4?!.
Prosto wygrywało 1...Ge4!-+.
2.Gg5! Ke5? Wygrywało odejście królem na białe pole: 2...Ke6! 3.Gxh4 f4 4.Ge1 f3-+ i białe nie zdążą zbić piona a5.
3.Gxh4 Ke4
Na zaplanowane 3...f4 nastąpiłoby 4.Gg3!!=
Czarne uniknęły manewru gońca, ale teraz białe zdążą zbić piona a5.
4.Ge1! f4 5.Gxa5 f3 6.Gb6=. Po oddaniu gońca za piona "f", białe remisują dzięki twierdzy.
Pozycja z 4 rundy - Grupa C17. Końcówka pionowa z pionem więcej wydaje się dla białych "komfortowa". Dwa piony na wyjściowych polach dają dodatkowe tempa. Jest jednak jeden szczegół w pozycji, który sprawia że trzeba grać ostrożnie. Pion białych na g4 przy pionie czarnych na g5 powoduje, że trzeba uważać na czarne pola. Najdokładniejsza realizacja była związana z ruchem 1.h4!, po którym białe wymieniają piona bandowego. Jak wiadomo uzyskanie opozycji przy pionie bandowym nic nie daje. Przy wolnym pionie "g" to już inna sprawa. Po 1...Ke5 2.hxg5 hxg5 3.Kf3 Kd4 4.Ke2 Ke4 5.f3!+-.
W partii nastapiło 1.Kg3 Ke5 2.f3 Ke6 3.Kf2? Wygrywało już tylko posunięcie 3.f4! gxf4 4.Kxf4 Kf6 5.h4!+- i białe uzyskują opozycję. Dalej 5...Ke6 6.Ke4! Kf6 7.Kd5, by na końcu zdobyć piona "h".
Po ruchu w partii jest remis 3...Kf6 4.Ke2 Ke6 5.Kd3 Kd5 6.Ke3 Ke5 7.h3.
Teraz to dodatkowe tempo nic nie daje bo słabe jest pole f4, a po wymianie piona "f" czarne uzyskują opozycję. 7...Kd5 8.f4 gxf4 9.Kxf4 Ke6! 10.h4 Kf6=. Partia zakończyła się remisem, po wielu próbach sprawdzania znajomości czarnych z opozycji prostej i oddalonej.
Pozycja z 3 rundy - Grupa C17. Czarne własnie dorobiły hetmana na g1. Niespodziewanie białe mogły sie uratować grając
1.Hd5!!
Po biciu jest pat. Po innym posunięciu, białe biją hetmana na h5 z teoretycznie remisową końcówką.
Pozycja z 2 rundy - Grupa C17. Białe w tej pozycji mogły zagrać ruch rundy.
1.Wd5!! +-
Po biciu wieży białe mają wygraną końcówkę hetmańską. Po odejściu królem jest wtrącony szach wieżą i powstaje prosto wygrana końcówka wieżowa gdyż białe wygrywają piona e6. W partii było od razu bicie 1.fxg5? i czarne mogły zremisować broniąc piona e6 z pola g6.
Pozycja z 1 rundy - Grupa C17. W tej wydawałoby się prostej do zremisowania pozycji, czarne zagrały
1...Kc4?
umożliwiając białym przeprowadzenie zwycięskiego manewru. Teraz wygrywało jedyne 2.We7!.
Białe grożą szachem i przesłoną linii "g". Czarne nie mają obrony przed tą groźbą.
Po ruchu królem, nastąpi a) 2...Kd3 3.Kf4! Kd2 4.Kf3! Kd1 5.Wa7! Wg6 6.Wa1 Kc2 7.Wa2 i 8.Wg2+-
Po szachu wieżą b) 2...Wf1 3.Ke4 Wg1 4.Kf4! Wf1 5.Ke3 Wg1 6.Kf2! Wg6 7.Kf3! Kb5 [7...Kd5 8.Kf4 Kd6 9.Kf5! Wg1 10.We6+-] 8.Kf4! Ka6 9.Kf5 Wg1 10.Kf6 b5 11.We8+-
Piękne współdziałanie króla i wieży.
Niesamowita pozycja powstała w jednej z partii 1 rundy czeskiej ekstraligi. Położenie ciężkich figur robi wrażenie. Białe pewnie zrealizowały przewagę.
Pozycja z 4 rundy - Bawarian Open 2024. W tej wydawałoby się martwo remisowej pozycji czarne postanowiły przejawić aktywność i zaatakować piona g3. [1...Kg6!=]
1...Gf2?
Białe wykorzystują ten błąd i eliminują głównego obrońcę skrzydła hetmańskiego czarnych. 2.Gh6! Gxg3 3.Gf8 Ge1 4.Kc4 Gh4 5.Kb3! Precyzja do końca. Po natychmiastowym 5.Gxe7? Kxe7 6.Gc8 f5! 7.exf5 e4 8.Gxb7 e3 białopolowy goniec po biciu na "a6" nie bierze pod kontrolę pola "f1", więc trzeba zagrać 9.Kd3 Ge1! i czarne się ratują .
5...Gg3 6.Gxe7 Kxe7 7.Gc8 f5 8.exf5 Kf6 Po 8...e4 9.Gxb7 e3 10.Gxa6!+- goniec kontoluje pole "f1". 9.Gxb7 e4 10.Gxc6 e3 11.Gf3 Kxf5 12.Ge2+-
Pozycja z 6 rundy DPE - Vrnjacka Banja 2024. Charakter pozycji nie zmienia się od dłuższego czasu. Czarne podtrzymują równowagę atakując słabość na "f3".
1...Gg4 2.Ge2 Ge6 3.Gb5 Gg4 4.We8 Kf6 5.Ge2 Ge6 6.Wg8!? Gg4? Czarne tracą czujność i nie zauważają pułapki przygotowanej przez białe. 7.f5! Pion "f3" jest broniony przez gońca i białe odcinają drogę gońcowi czarnych. 7...gxf5 8.Kf4! Gh3 9.e5+-
Białe prosto wygrały, gdyż praktycznie grają z figurą więcej.
Pozycja z 6 rundy Mistrzostw USA - St. Louis 2024. Białe wykorzystując aktywność swoich figur przystępują do decydującego natarcia.
1.c5! Przejściowa ofiara piona. Wolny pion "d" będzie skutecznie ograniczał możliwości czarnych. 1...dxc5 2.d6 Wh8?! Próba uaktywnienia wieży tylko przyspiesza rozwiązanie. Lepsze [1...Sh7!?] 3.d7 Wd8 4.Wxb6 Kf8 5.Gc4! Kg7 6.Gb5 Kf7 7.Wc6! Sxd7 8.Gc4 Ke7 9.We6! Kf7 10.Wxe5+-
Współdziałanie wieży z gońcem robi wrażenie.
Pozycja z 5 rundy hiszpańskiej ekstraligi seniorów 2024. Świetny przykład, żeby pamiętać iż bicie w szachach nie jest obowiązkowe. W partii nastąpiło 1.hxg4? hxg4 2.Kxg4 Ke7 3.Kf5 Kd7 4.Ke4 Kc7 5.Kd5 Kb7 i czarne tempo w tempo uzyskały teoretycznie remisową końcówkę, gdyż po 6.Wh7 nastąpi 6...Ka6!=
W pozycji na diagramie wygrywało posunięcie 1.Ke4! gxh3 2.Wxh5 Ke6 3.Wh6 Kd7 4.Kd5! i białe wygrywają gdyż czarny król nie dotrze do pola b7. Po 4...Kc7 5.Wh7! Kb8 6.Kc6!+- białe nie dopuszczają do konstrukcji twierdzy.
Jednak teoretycznie remisowa pozycja, nie jest równoznaczna z remisem. Dalszy przebieg partii obfitował w zmiany "akcji" ...Zobacz więcej
Pozycja nr 3. Ekstraliga Seniorów - Wałbrzych 2024.
Kolejny przykład na to, że czujność w realizacji przewagi należy zachować do końca. Białe w tej pozycji zagrały 1.Kh6? i czarne wykorzystując motyw patowy się uratowały. 1...Sf5!! 2.Kg6 Se7 3.Kf7 Sg6 4.b5 Se5 5.Ke6 Sc4 6.Kd5 Se3! 7.Kd6 Kxh7 8.b6 Sc4 9.Kc5 Sxb6=. Tempo w tempo czarne uzyskują opozycję.
Kolejne pozycje z Ekstraligi ...Zobacz więcej
Pozycja z 2 rundy Ekstraligi Seniorów - Wałbrzych 2024. Białe wcześniej poświęciły figurę na polu g7 i właśnie przystępują do decydującego natarcia.
1.b4! Znakomite posunięcie, odbiera czarnym możliwość obrony po szóstej linii. 1...Gd6 [1...Ge7 2.Hxh7 Kf6 3.Hh6 Ke5 4.f4#] 2.Hg5 Kh8 3.Hf6 Kg8 4.Gf5! Kolejne wyśmienite posunięcie, białe zamykają króla przeciwnika w klatce [4.Hh6? f5!-+]. 4...Wfd8 5.Hh6 Wc7 6.Gxh7 Kh8 7.Gf5 Kg8 8.Wfc1 od razu wygrywał manewr, zagrany później w partii [8.f4! d4 9.Wf3!+-] 8.Wcd7 9.f4! Ha8 10.Wf1 d4 11.Wf3! 1-0
Pięknie przeprowadzony atak.
Pozycja z 1 rundy Ekstraligi Seniorów - Wałbrzych 2024. Białe właśnie zagrały królem na pole h2, umożliwiając czarnym przeprowadzenie wygrywającego manewru. 1...Wh8!!-+
Niestety, ten piękny geometryczny motyw związania po białych polach nie został zrealizowany na szachownicy (nastąpiło 1...Sxg5?).
Pozycja nr 1. I Liga Seniorów - Darłówko 2024.
Białe przeprowadziły kombinację wykorzystując motywy geometryczne ustawienia figur.
1.f4! gxf4 2.Wh5 Wd5 3.Gc7 Waxa5 4.Whxe5! Wxe5 5.Gxa5!+- Wieża na e1 jest broniona.
Kolejne wybrane pozycje z I Ligi Seniorów ...Zobacz więcej
Pozycja nr 1. Runda 5 Grupa Open Budapeszt 2024. Pomimo małej liczby bierek na szachownicy pozycja jest skomplikowana W partii nastąpiło 1.Wb8? Kxc3 2.Kb1 b4 3.axb4 i czarne wygrały grając 3...c4!-+
W pozycji na diagramie białe ratowały się grając 1.c4! Po tym ruchu, w zależności od odpowiedzi czarnych, występuje kilka motywów obronnych.
a) 1...bxc4 2.Wb8 Kxa3 3.Wb5=
b) 1...Wh1 2.Kd2 Kxc4 3.Wg3!=
c) 1...Kxc4 2.Wg3=
Największe wrażenie robi obrona po d) 1...Wc2 ...Zobacz więcej
Runda 9 DMP II Liga Seniorów 2024. W poprzednim ruchu białe wypuściły wygraną grając królem z pola f5 na 1.Kg4?. Wygrywało 1.Kg6 Wh8 2.Wf7+-.
Teraz czarne mogły się uratować stosując technikę "szachowania odległościowego" ...Zobacz więcej
DMP II liga Seniorów 2024. W partii nastąpiło przegrywające 1...Kc8? 2.c6! Wg6 3.Kc5 Wg8 4.Kb6 Kb8 5.Wh7+-.
Czarne remisowały dając szacha 1...Wg6, po czym powstawała pozycja Philidora. Tej technice obronnej poświęcony jest rozdział 9 mojej książki "Podstawowe Techniki Gry Końcowej".
Należy zauważyć, że w pozycji na diagramie ustawienie wieży na 6 linii nie wystarczy do remisu. Po 2.Kxd5 czarne muszą jak najszybciej oddać piona "b", żeby król białych nie znalazł schronienia na polu b6. Dlatego należy kontynuować dalej 2...b4! 3.c6 b3 4.Kc5 b2=. Przegrywa na przykład 2...Wa6? 3.c6 Wa1 4.Kd6 Wd1 5.Kc5 b4 6.Kb6+-. W pozycji bez piona "b" czarne dałyby szacha 6...Wb1 z remisem.
Końcówka z DMP II ligi Seniorów 2024. Nastąpiło 1.Wf8? Wg5! 2.Kc4 Wa5 3.Wf7 Kc6 4.a7 Wa1 i partia zakończyła się remisem.
Wygrywała kontynuacja z wcześniejszą przesłoną 5 linii. Po 1.c5! bxc5 2.Wf8!+- czarne nie mają szacha na 5 linii i nie mogą ustawić tempowo wieży na linii "a". Tym samym pion "a" bez przeszkód dochodzi do pola przemiany.
Końcówka z DMP II ligi Seniorów 2024. Czarne zagrały 1...d1H?. Po tym ruchu jest remis. 2.Wxd1 Wxd1 3.a4 Kd3 4.a5 Kd4 5.Kc6 Wg1 6.a6 Wg6 7.Kb7 Kc5 8.a7 Wg7 9.Ka6!=
Białe w obronie zastosowały technikę "odpychania barkiem". Tej technice obrony poświęcony jest 7 rozdział mojej książki "Podstawowe Techniki Gry Końcowej".
W pozycji na diagramie wygrywał manewr eliminujący możliwość zastosowania tej obrony: 1...Wd5! 2.Kb6 d1H 3.Wxd1 Wxd1 4.a4 Kd3 5.a5 Kc4 6.a6 Wd6 7.Kb7 Kb5 8.a7 Wd7 9.Kb8 Kb6 10.a8S Kc6-+
Pozycja z 9 rundy DMP II ligi Seniorów 2024. Białe mają wygraną pozycję. Najszybszą realizacją przewagi jest tematyczne poświęcenie gońca. 1.Gh7 Kf7 2.Gg8! Kxg8 3.Ke7+- z promocją piona
Runda 1 DMP II Liga Seniorów 2024. Końcówka jest dla białych wygrana, ale trzeba grać dokładnie ponieważ grozi ruch 1...Kf5. W partii nastąpiło 1.Se5 -Czy to posunięcie paruje tę groźbę...Zobacz więcej
Krytyczna pozycja jednej z partii 4 rundy DMP II ligi Seniorów 2024. Czarne wygrywały święcąc wieżę. 1...f4! 2.Sxa8 fxg3 3.Sxg3 Sxg3 4.fxg3 Sxd3 5.Hxd3 Gd4 6.Kh2 Gxh3! 7.gxh3 Wf2-+
Końcówka partii 9 rundy turnieju w Dortmundzie 2024. Białe mogły się uratować stosując technikę przełomu. 1.h4! Kxb4 2.g4! Kc5! 3.f5 b4 4.e6 Kd6 5.exf7 Ke7 6.f6! Kxf7 7.g5 =
Runda 1 grupy A Turnieju w Łazach 2024. Końcówka z partii granej na 1 szachownicy - praktyczna wieżowka w której znaczenie miała znajomość pozycji teoretycznych. Pozycja nr 1 - od razu remisował ruch 1...h5. Nastąpiło 1...a2?! - posunięcie nie przegrywa, ale...Zobacz więcej
Końcówka jednej z partii granej na drużynowych MP Juniorów I liga Radom 2024. Motyw wygranej wart jest zapamiętania. 1...c5! (klasyczne wyrobienie piona poprzez b5 zagrane w partii prowadzi do remisu) 2.Kh2 (2.Kf2 tylko czarnym pomaga) 2...b5! 3.axb5 c4! 4.bxc4 Gc5! 5.b6 a4 6.b7 Ga7 7.c5 a3 8.c6 Gb8 z następującym Kb2 i prostą wygraną.
Końcówka partii granej na turnieju Dubai Police 2024. Fantastyczna pozycja wzajemnego zugzwangu. Białe wygrywają grając królem na jedno z pól kontrolujacych pole b6: Ka7, Ka6, Kc7, Kc6. Inne posunięcia remisują. Na przykład 1.b6? h2 2.f6 Kf8 i białe są w zugzwangu. Idea ruchu królem związana jest z oddaniem tempa. Po 1.Kh2 2.Kb6! Kf8 3.f6 czarne muszą zagrać królem po czym nastąpi szach wieżą na e7 lub g7. Następnie wieża idzie na 2- linię z wygraną.
Białe na ruchu. Gdzie pójść królem. Białe zagrały narzucające się 1.Kb5 po czym powstała końcówka hetmańska z pionami a-b, którą nie wygrały. Tematycznie wygrywał ruch 1.Kd4!. Po promocji hetmanów, białe grając Hc7! doprowadzają do ich wymiany.
W partii nastąpiło 1.cxb4? axb4 z remisem, gdyż król czarnych jest w kwadracie pionów a i d. Wygrywało 1.b3!
